Sanat

Salt Galata’nın yeni sergisi “Göçebe Mekanlar”

18 Haziran 2016
istanbul-salt-galata

Almanya’dan yurda dönüş yapan işçilerin Türkiye’de inşa ettikleri evleri ve bu evlerdeki Alman konut mimarisi ögelerini inceleyen “Göçebe Mekanlar” sergisinin basın ön gösterimi geçtiğimiz Cuma günü gerçekleşti. Sergiyi 31 Temmuz’a kadar Salt Galata’da ücretsiz olarak gezebilirsiniz. 

Sergiye gitmeden önce basın bültenini şöyle bir okuduğumda, bu sergi ile ilgileneceğimi tahmin edebiliyordum. 9 ay Friedrichshafen, 3 ay Berlin tecrübemde sık sık Almanya’da yaşayan Türklerle sohbet etme fırsatım oldu. Hatta bir keresinde O2’da çalışan bir görevli “Almanya’da Türk’üm, Türkiye’de ise Almancı” diyerek kendini nasıl hissettiğini ve bu durumun karmaşasını özetliyordu. Sergiye dair detayları birazdan aktaracağım, ilk olarak aklıma gelen Almanya’da çoğu zaman kurallara, düzene alışmakta zorlanan, bir şekilde kendi mahallelerinde yaşayan -genç nesilden bahsetmiyorum- işçilerin ve ailelerinin ülkeye dönüş yaptıklarında Almanya’da “uyum sağlamakta” zorlandıkları hayatın kendi yaşamlarına istemsizce işlemiş olmasıydı. Bu sanırım insanoğluna ait bir psikoloji, her neredeysen orayı eleştiriyorsun ama doğan gereği adaptasyonun pek de uzun sürmüyor. Ne demek istediğimi sergiyi gezerken daha da iyi anlayacaksınız, amacım herhangi bir şekilde Almanya-Türkiye arasında 1960’lı yıllardan günümüze dayanan bu göçmenlik serüvenini incelemek değil, yalnızca bu sergide aslında Almanya’da tanıdığım insanların hayatlarını da gördüm.

2012 yılında Friedrichshafen’da Erasmus yaparken tam karşımda ev sahibim olan Türk bir aile yaşıyordu. Onlar da 60’lı yıllarda Almanya’ya göç etmişti. Zaman zaman Alman komşuları ile yaşadıkları kültürel farklılıklara dayanan problemleri bana anlatıyorlardı. Ama onlar farkında olmasa da aslında neredeyse bir Alman gibi yaşıyorlardı. Örneğin; evin salonunda avize yoktu, oldukça düşük ışık veren bir aydınlatma sistemi vardı. Salonlarda kullanılan beyaz-sarı ampuller gözü oldukça yoruyor diyordu ev sahibimin eşi, evin babası. Berlin’deki ev sahibim Nicola’nın salonunda da aynı şekilde aydınlatma bulmak mümkün değildi. Salonun 2 tarafına yerleştirilmiş lambalar eve loş bir ışık veriyordu. Konuyu ne kadar da uzattın Merve diyenlere hemen bağlıyorum; sergiyi gezerken bir videoda evini inşa ederken odanın her tarafına bir priz çizen adam usta ile yaşadığı sıkıntıyı anlatıyordu. Odanın kablolar ile dolmasını istemediğini, klimanın ve televizyonun kablolarının gözükmesini istemediğini anlatıyordu ve bu gibi detayları Türklerin pek önemsemediğinden bahsediyordu.

Sanatçı Stefanie Bürkle Berlin Teknik Üniversitesi’nde profesör. Ekibi TU Berlin Mimarlık Enstitüsü’ndeki öğrencileri bu sergiyi oluşturuyorlar. Sergi sanatçının konuşması ile başladı ve devamında da röportajlarla, soru-cevaplar ile gerçekleşti. Aklıma takılan birkaç soruyu sormak istediğimde Salt Galata’dan Zeynep Hanımın müthiş bir şekilde yardımcı olması vesilesiyle sergiden sonra sanatçı ve güzel bir ekiple sohbet etme fırsatı yakaladım.

Benim merak ettiğim, yıllarca yaşanan bu kültürel çatışmaya, bir şekilde Almanya’dayken kendilerini Türkiye’ye ait hisseden insanlar nasıl oluyor da yurda geri dönüş yaptıkları anda Alman mimarisini andıran, daha doğrusu neredeyse tipik bir Alman evi diyeceğimiz konutları oluşturuyorlardı.. Bu soruyu sanatçı Stefanie’ye sorduğum da ilk etapta güldü ve bunun daha çok sosyoloji ile ilgili olduğunu açıkladı. Taşınma süreçlerinde insanlar kadar, imgeler, kültürel pratikleri ve mekanlar da taşınıyor.

Sergi ilginizi çektiyse aşağıda belirtecek olduğum etkinliklere de göz atmayı ihmal etmeyin;

  • 24 Haziran, 19.00 – Salt Galata
    Aylin B. Yıldırım Tschoepe ile Eleştiren Sergi Turu 

Tura katılmak isteyenler yorumlama@saltonline.org adresine ad, soyadı ve iletişim bilgilerini ileterek kayıt yaptırabilir.

  • 30 Haziran, 19.00 – Salt Galata
    Am Rand der Stadte (Kentlerin Kıyılarında) 2006 
    Yönetmen: Aysun Bademsoy
    83 dakika, Türkçe ve Almanca; Türkçe ve İngilizce altyazılı


SALT Galata:

Salı-Cumartesi 12.00-20.00
Pazar 12.00-18.00
Bankalar Caddesi 11
Karaköy – İstanbul

You Might Also Like

No Comments

Bir Cevap Yazın

error: Content is protected !!